JAK WYBRAĆ PSYCHOTERAPEUTĘ?
Rozpoczęcie psychoterapii jest ważną decyzją. Wybór odpowiedniego psychoterapeuty może mieć istotny wpływ na przebieg i efekty leczenia, dlatego warto poświęcić chwilę, aby świadomie ocenić kwalifikacje oraz sposób pracy specjalisty.
W Polsce zawód psychoterapeuty nie jest obecnie chroniony ustawowo, chociaż trwają prace nad jego uregulowaniem. Oznacza to, że osoby oferujące psychoterapię mogą mieć bardzo różne przygotowanie, doświadczenie oraz sposób kształcenia. Dla osoby poszukującej pomocy nie zawsze jest oczywiste, na co warto zwrócić uwagę przy wyborze psychoterapeuty.
Na co zwrócić uwagę?
Wybierając psychoterapeutę, warto sprawdzić przede wszystkim:
-
wykształcenie oraz przygotowanie do wykonywania zawodu,
-
ukończenie lub odbywanie całościowego szkolenia z psychoterapii,
-
doświadczenie kliniczne,
-
korzystanie z regularnej superwizji,
-
sposób dalszego rozwoju zawodowego,
-
nurt psychoterapii, w którym pracuje,
-
poczucie bezpieczeństwa oraz jakość relacji podczas pierwszych spotkań.
Każdy z tych elementów ma znaczenie i wspólnie pozwala lepiej ocenić przygotowanie psychoterapeuty do prowadzenia psychoterapii.
Jak wygląda droga do zawodu psychoterapeuty?
Droga do zostania psychoterapeutą zazwyczaj trwa wiele lat i obejmuje kilka etapów.
Najczęściej rozpoczyna się od ukończenia studiów magisterskich. W zależności od wymagań organizacji certyfikujących mogą to być między innymi studia z psychologii, medycyny, pedagogiki, pracy socjalnej lub innych kierunków związanych z pomocą człowiekowi.
Kolejnym etapem jest ukończenie kilkuletniego, całościowego szkolenia z psychoterapii. To właśnie wtedy przyszły psychoterapeuta zdobywa wiedzę teoretyczną oraz – pod opieką doświadczonych specjalistów - rozpoczyna pracę z pacjentami.
Warto zwrócić uwagę, czy szkoła psychoterapii była akredytowana lub rekomendowana przez uznane towarzystwo naukowe lub organizację zrzeszającą psychoterapeutów, takie jak między innymi Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Polskie Towarzystwo Psychologiczne czy Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychoanalitycznej.
Po ukończeniu szkoły proces rozwoju zawodowego nie kończy się. Kandydat do certyfikatu zdobywa dalsze doświadczenie kliniczne, regularnie korzysta z superwizji, odbywa własną psychoterapię oraz stale rozwija swoje kompetencje poprzez udział w szkoleniach, kursach, warsztatach, seminariach i konferencjach naukowych.
Dopiero po spełnieniu wszystkich wymagań może przystąpić do egzaminu certyfikacyjnego, podczas którego niezależna komisja ocenia zarówno wiedzę teoretyczną, jak i kompetencje praktyczne psychoterapeuty.
Czym jest certyfikat psychoterapeuty?
Dla osoby poszukującej psychoterapeuty certyfikat stanowi jedno z najbardziej obiektywnych potwierdzeń, że specjalista ukończył wieloletni proces kształcenia, zdobył odpowiednie doświadczenie kliniczne oraz spełnił wymagania określone przez organizację certyfikującą.
Certyfikowany psychoterapeuta posiada nie tylko wiedzę teoretyczną, ale również doświadczenie zdobyte podczas wieloletniej pracy z pacjentami. Certyfikat nie jest jedynie dokumentem potwierdzającym ukończenie szkolenia – stanowi potwierdzenie,
że psychoterapeuta przeszedł wieloletni proces kształcenia, zdobył doświadczenie kliniczne
i pozytywnie przeszedł niezależną ocenę swoich kompetencji.
Jednocześnie warto pamiętać, że uzyskanie certyfikatu nie kończy procesu rozwoju zawodowego. Odpowiedzialny psychoterapeuta nadal regularnie korzysta z superwizji, uczestniczy w szkoleniach, kursach, seminariach i konferencjach naukowych oraz stale rozwija swoje kompetencje.
Czy każdy psychoterapeuta musi posiadać certyfikat?
Nie.
Warto podkreślić, że brak certyfikatu nie oznacza automatycznie, że psychoterapeuta nie prowadzi dobrej i skutecznej psychoterapii. Wielu specjalistów znajduje się w trakcie procesu certyfikacji lub z różnych powodów jeszcze go nie ukończyło.
Dlatego przy wyborze psychoterapeuty warto spojrzeć szerzej – zwrócić uwagę na jego wykształcenie, ukończone całościowe szkolenie z psychoterapii, doświadczenie kliniczne, sposób pracy, korzystanie z regularnej superwizji oraz zaangażowanie w dalszy rozwój zawodowy.
Certyfikat stanowi jedno z ważnych potwierdzeń spełniania wysokich standardów kształcenia
i praktyki zawodowej, jednak o jakości psychoterapii decydują również wiedza, kompetencje, odpowiedzialność zawodowa oraz indywidualne podejście do pacjenta.
Czym jest superwizja?
Jednym z najważniejszych elementów odpowiedzialnej pracy psychoterapeuty jest regularna superwizja.
Polega ona na konsultowaniu swojej pracy z bardziej doświadczonym psychoterapeutą – superwizorem. Jej celem jest dbanie o jakość prowadzonej terapii, bezpieczeństwo pacjentów oraz rozwój zawodowy psychoterapeuty. Korzystanie z superwizji jest uznawane za jeden
z podstawowych standardów wykonywania zawodu.
Czy nurt psychoterapii ma znaczenie?
Istnieje wiele nurtów psychoterapii, między innymi psychodynamiczny, poznawczo-behawioralny (CBT), systemowy, humanistyczny czy integracyjny.
Każdy z nich opiera się na nieco innych założeniach dotyczących rozumienia trudności psychicznych i sposobu prowadzenia terapii. Aktualna wiedza naukowa wskazuje, że różne nurty psychoterapii mogą być skuteczne. Najważniejsze jest odpowiednie dopasowanie metody pracy do potrzeb pacjenta oraz kompetencje psychoterapeuty.
Relacja terapeutyczna
Badania naukowe pokazują, że jednym z najważniejszych czynników wpływających na skuteczność psychoterapii jest relacja pomiędzy pacjentem a psychoterapeutą.
Warto zwrócić uwagę na to, czy podczas pierwszych spotkań czujesz się wysłuchany(-a), traktowany(-a) z szacunkiem i zrozumieniem oraz czy możesz swobodnie mówić o swoich trudnościach. Dobra relacja terapeutyczna nie oznacza zgadzania się we wszystkim, ale stworzenie bezpiecznej przestrzeni do rozmowy, wspólnego rozumienia problemów i pracy nad zmianą.
Podsumowanie
Wybierając psychoterapeutę, warto kierować się przede wszystkim jego przygotowaniem zawodowym, ukończonym szkoleniem z psychoterapii, doświadczeniem klinicznym, regularną superwizją oraz sposobem pracy. Certyfikat psychoterapeuty jest ważnym potwierdzeniem spełnienia wysokich standardów kształcenia i praktyki, jednak warto patrzeć na kwalifikacje specjalisty całościowo.
Psychoterapia opiera się nie tylko na wiedzy i umiejętnościach psychoterapeuty, ale również na relacji budowanej z pacjentem. Dlatego równie istotne jest to, aby znaleźć specjalistę, przy którym można poczuć się bezpiecznie, zrozumianym i z którym możliwe będzie nawiązanie dobrej współpracy terapeutycznej.
Celem powyższego tekstu nie jest wskazanie jednego właściwego sposobu wyboru psychoterapeuty, lecz pomoc w podjęciu świadomej decyzji. Mam nadzieję, że zawarte tutaj informacje będą pomocne niezależnie od tego, którego specjalistę ostatecznie wybierzesz.